Rada Krajowa Żołnierzy Armii Ludowej

przy Zarządzie Głównym Związku Kombatantów Rzeczypospolitej Polskiej i Byłych Więźniów Politycznych

Oficjalna polska strona

  List otwarty do Prezydenta, Premiera, Senatu i Sejmu RP

 E-Mail Książki Rocznice Forum Uroczystości Związek Rezolucja E-Biuletyn Żałobna Karta

Gwardia Ludowa i Armia Ludowa w walce o niepodległość i sprawiedliwość społeczną

Dowódca AL gen. M. Żymierski - "Rola" na inspekcji wraz z dowództwem Obwodu II Wacławem Czyżewskim "Imem", Janem Wyderkowskim Grabem" Stanisławem Szotem "Kotem", Bolesławem Kowalskim "Cieniem" i partyzantami

---

W noc sylwestrową z 31 grudnia 1943 na 1 stycznia 1944 r. ukonstytuowała się Krajowa Rada Narodowa, powołując jednym z pierwszych dekretów konspiracyjną organizację wojskową – Armię Ludową. W skład AL, weszły formacje bojowe ugrupowań tworzących KRN – Gwardia Ludowa, ponadto oddziały Związku Walki Młodych, część Batalionów Chłopskich, Milicji Ludowej Robotniczej Partii Polskich Socjalistów (RPPS) oraz niektóre inne formacje lewicowe. Poza strukturami AL, znalazły się brygady i oddziały Polskiego Sztabu Partyzanckiego (PSzP) utworzone w 1944 r. z inicjatywy Centralnego Biura Komunistów Polskich w ZSRR. Dopiero w lipcu 1944 r. niektóre z nich – w tym brygadę im. W. Wasilewskiej i brygadę im. T. Kościuszki podporządkowano Armii Ludowej.

            Pierwszym naczelnym dowódcą Armii Ludowej został gen. bryg. Michał Żymierski „Rola”, szefem Sztabu Głównego płk Franciszek Jóźwiak „Witold”.

            Armia Ludowa działała na obszarze tzw. Generalnego Gubernatorstwa i części polskiego terytorium wcielonego do III Rzeszy, opierając się na strukturach terenowych – pięć obwodów, 22 okręgi oraz powiaty, rejony (dzielnice) i garnizony. Siły AL, liczyły w sumie około 55 tysięcy osób (włączając żołnierzy AL na wyzwolonych terenach). Główne siły partyzanckie zgrupowane były w 9 brygadach – m.in. 1 Brygadzie AL. im. Ziemi Lubelskiej, Brygadzie AL im. Ziemi Kieleckiej, Brygadzie AL „Świt”, Brygadzie AL im Gen. J Bema, Brygadzie Zwycięstwo”. Oprócz brygad, liczących od 200 do 800 żołnierzy, działały także mniejsze jednostki, jak np. znany z działań dywersyjnych w Warszawie i udziału w Powstaniu Warszawskim Batalion Czwartaków.

            Główny wysiłek, jednostki AL kierowały na niszczenie linii komunikacyjnych, łączności, sabotaż, walki z niemieckimi akcjami pacyfikacyjnymi i przeciwpartyzanckimi, współpracując wielokrotnie na szczeblu taktycznym z formacjami AK i BCh. Do ważniejszych należały walki na Zamojszczyźnie działania pod Rąblowem, w Lasach Janowskich i Puszczy Solskiej, pod Ewiną i Gruszką. Według danych przytaczanych przez historyków, w ciągu 1944 r. jednostki AL przeprowadziły 1550 akcji bojowych i dywersyjnych, a w tym 380 walk z policją i wojskiem III Rzeszy, 220 przeciwko okupacyjnemu aparatowi terroru, 770 wymierzonych w transport i łączność nieprzyjaciela.

            Zgodnie z postanowieniem KRN z 21 lipca 1944 r. Armia Ludowa po połączeniu z Armią Polską, powstałą w ZSRR, utworzyła jednolite Wojsko Polskie. Aczkolwiek jednostki AL, walczące w okupowanej jeszcze części Polski nosiły oficjalną nazwę Oddziały Partyzanckie WP, działające na zapleczu nieprzyjaciela większość pozostała przy dotychczasowej symbolice – Armia Ludowa.